Fernweh

Como galegos, entendémolo. Sen necesidade de que nolo expliquen. E entendemos tamén que non nolo expliquen porque o máis seguro é que nin nós mesmos sexamos quen de o explicar. A morriña é o que ten. Non é unha palabra. Aínda que estea no dicionario. Non é unha palabra; ou non só unha palabra.

É un sinal de identidade. E, como tal, asumímolo nosoutros e tamén son quen de o entender os outros. É un sentimento. E houbo alguén que dixo nalgures que ver é crer, mais sentir é estar seguro. E non é que eu sexa moi de citas rimbombantes atribuídas (ou mal atribuídas) a non se sabe moi ben quen. Mais recoñezo que, ás veces, algunhas, léndoas nun determinado momento vital, as sinto coma se fosen sentencias (será posible que sentnecia e sentir teñan unha orixe etimolóxica común? Explicaría que sexa verdade que o sentimento é o que lle dá autoridade a unha realidade).

En fin... recuperando o camiño, chegara eu a que morriña era un sentimento identitario. Pois ben, tal e como eu o vexo, aprender palabras, aprender as palabras-sentimento identitarias dunha determinada lingua, supoño que vén sendo aprender/comprender algo íntimo dos seus posuidores (dos falantes, vaia!). O conto é que, nunha determinada ocasión, acordóuseme aprender alemán -moi recomendable: é un dos xogos máis divertidos nos que teño participado- e sucede que aínda é hoxe o día que lembro os que constituíron os fundamentos naquel meu primeiro contacto co alemán: ein paar Spiegeleir (un par de ovos fritidos) -isto vén do método da miña profesora para a aprendizaxe de vocabulario: se tal, xa volo conto noutra ocasión-; es kaum darauf an (depende) -si, moi galego: vivan os estereotipos!-, e, finalmente, e o punto ó que eu quería chegar, Fernweh. E nesta xa non dou tradución. Non quero que haxa tradución: ou non sei facela ou non se pode. Vale... en realidade, seguramente sei e tamén é posible, pero non se debería. Porque é un sentimento, un signo de identidade. É inxusto traducilo como é inxusto definir morriña simplemente como nostalxia ou botar de menos a terra de nacemento dun.

Eles, os alemáns, teñen tamén un termo para esa morriña: Heimweh, algo así como nostalxia da patria ou dor polo fogar (moi moi literalmente, porque a tradución, como dixen, paréceme unha inxustiza e eu non quero cometer inxustizas). Pero si, deixo esa pseudotradución ou explicación moi a contragusto sinxelamente por entender o Fernweh. É, dalgún xeito, o termo complementario. Sería, neste caso, a dor do afastado, a nostalxia polo descoñecido, polo estranxeiro ou, en palabras do tradutor de Google, a "sede por viaxes" (non está mal o resumo, aínda que está claro que Google non quixo ser tan literal coma min).

En fin, supoño que todos temos esa imaxe dos teutóns viaxeiros, exploradores... con esa disposición a ver mundo, ás viaxes culturais, etc. (xa... todos demos en pensar en Mallorca e isto case pareceu unha mala broma, pero entendédesme, ou?). Non sei, poida que só sexa cousa miña esa imaxe. Ou poida que sexa unha imaxe un pouco trasnoitada xa, demasiado decimonónica, ou moi romántica (non, tampouco agora falo de San Valentín.... que parece que haxa que explicalo todo, contra! Falo do romanticismo de ceos treboentos, mares bravos, suicidios e demais familia). O conto é que eu non son alemá (case diría que é unha mágoa nos tempos que corren... e mira que case poderían ser meus primos -agora volo conto-), pero si recoñezo o Fernweh como palabra-sentimiento identitaria dunha cultura allea para min. Se sabedes dalgún alemán que volo confirme tamén como sinal propio, facédemo saber.

Por veces padezo de algo de Fernweh, por iso me deu por pensar nestas cousas. Non sei moi ben cal é o motivo; tampouco me mata de sono. Supoño que tiña razón aquel meu profesor na facultade que non coñecéndome de nada se dirixiu a min como "a ver, la celta esa del fondo". Supoño que xa eu sempre souben que, maila ter toda a morriña habida e por haber aínda sen me afastar moito da nosa terra, malia ser galega polos catro costados (ou máis!), cheguei ata aquí seguramente con algunha vaga sueva, ou algo así, e queda aínda no meu acervo xenético algunha que outra palabra-sentimento compartida cos meus primos do norte.